Angst is een normale menselijke reactie. We hebben allemaal momenten waarop we spanning, onzekerheid of onrust ervaren. Maar wanneer angst steeds meer invloed krijgt op het dagelijks leven, kan deze zich ontwikkelen tot een fobie, dwangmatig gedrag, obsessieve gedachten of zelfs een verslaving.
Als therapeut en kinesioloog begeleid ik mensen die van hun angst of fobie af willen. Daarbij kijk ik niet alleen naar de angst die iemand ervaart, maar ook naar wat er mogelijk onder die angst meespeelt.
Een belangrijk onderdeel van mijn werkwijze is het herkennen en behandelen van wat binnen de kinesologische benadering psychological reversal of psychologisch reversal wordt genoemd.
Wat is psychologisch reversal?
Soms zegt iemand oprecht:
“Ik wil echt van mijn angst af.”
En toch lijkt een behandeling nauwelijks effect te hebben.
Dat kan verschillende oorzaken hebben. Iemand kan bijvoorbeeld al meerdere behandelingen hebben geprobeerd zonder het gewenste resultaat. Of er is sprake van een patroon waarbij iemand steeds opnieuw probeert te veranderen, maar zichzelf – vaak onbewust – blijft tegenwerken.
Binnen Thought Field Therapy (TFT), ontwikkeld door psycholoog Roger Callahan, wordt dit verschijnsel psychological reversal genoemd.
Het idee is dat iemand tegelijkertijd een sterke wens tot verandering kan hebben én een onbewuste psychologische blokkade kan ervaren die verandering moeilijker maakt.
Daarom kan het waardevol zijn om niet alleen de klacht zelf te behandelen, maar ook te onderzoeken of er sprake is van zo’n blokkade.
Angst als voedingsbodem
Angst kan zich op verschillende manieren uiten.
Bij de één ontstaat een heel specifieke fobie. Bij een ander uit angst zich in voortdurend piekeren, controlegedrag, vermijding of een sterke behoefte aan veiligheid.
Angst kan bijvoorbeeld een rol spelen bij:
- fobieën
- paniek en sterke angst
- obsessieve gedachten
- dwangmatig gedrag
- vermijding
- onzekerheid
- bepaalde verslavingspatronen
Dat betekent niet dat al deze problemen hetzelfde zijn. Een fobie is bijvoorbeeld meestal gericht op een specifiek object, dier, situatie of gebeurtenis, terwijl angst veel algemener kan zijn.
Bij een verslaving speelt bovendien een complex samenspel van psychologische, lichamelijke en sociale factoren.
Toch kan angst bij verschillende van deze patronen een belangrijke rol spelen.
Een fobie is vaak heel specifiek
Een fobie is een intense en vaak buitenproportionele angst voor een bepaald object of een bepaalde situatie.
Denk bijvoorbeeld aan angst voor:
- spinnen
- honden
- vliegen
- hoogtes
- kleine of afgesloten ruimtes
- injecties of naalden
- bloed
- spreken in het openbaar
- autorijden
- liften
- overgeven
- tandartsbezoek
Het bijzondere aan een fobie is dat het lichaam soms al reageert voordat iemand rationeel heeft kunnen nadenken.
Het zien van een spin kan bijvoorbeeld onmiddellijk zorgen voor een verhoogde hartslag, spanning, zweten of de sterke behoefte om weg te komen.
De reactie voelt dan alsof er daadwerkelijk gevaar is, ook wanneer iemand rationeel weet dat het gevaar beperkt of afwezig is.
Hoeveel verschillende angsten bestaan er?
Er zijn ontzettend veel mogelijke angstprikkels. Wat voor de één volkomen onschuldig is, kan voor een ander een enorme lichamelijke en emotionele reactie oproepen.
Angsten kunnen bijvoorbeeld betrekking hebben op:
aankomen, aanraking, afgesloten ruimtes, afhankelijkheid van anderen, alleen zijn, armoede, artsen, bacteriën, bevallen, bijen, bloed, blozen, bruggen, computers, dansen, dieren, donder, donkerte, de dood, drugs, eten, voedsel, fouten maken, gek worden, geluiden, stemmen, getallen, getest of beoordeeld worden, geuren, ziekte, honden, hoogtes, in de steek gelaten worden, injecties, infecties, insecten, kanker, katten, keuzes maken, kinderen, kleine ruimtes, kou, lichaamsgeur, luizen, mannen, menigten, microben, muizen, naalden, naar bed gaan, de nacht, niet geliefd zijn, nieuwe dingen, open ruimtes, ouder worden, overgeven, paarden, parasieten, pijn, plezier of genot, reptielen, rijkdom, schaduwen, seks, slapen, slangen, slikken, snelheid, bepaalde plaatsen, spiegels, spinnen, spoken, spreken in het openbaar, stof, stotteren, straf, trouwen, uitgelachen worden, verantwoordelijkheid, vergiftiging, verliefd worden, viezigheid, vis, vliegen, voertuigen, vreemden, vrijheid, vrouwen, vuur, water, onweer, werk, wespen, wormen, ziekenhuizen en ziekten.
De lijst is bijna eindeloos.
Angst voor de tandarts
Een mooi voorbeeld is tandartsangst.
Veel mensen voelen spanning voordat ze naar de tandarts gaan. Bij sommige mensen is die angst echter zo sterk dat ze behandelingen uitstellen of zelfs helemaal vermijden.
En juist daar kan een vicieuze cirkel ontstaan:
angst → vermijden → tijdelijke opluchting → angst blijft bestaan → volgende keer nog meer spanning.
Wanneer iemand vervolgens hulp zoekt, kan het interessant zijn om niet alleen naar de angst voor de tandartsstoel te kijken, maar ook naar de onderliggende reactie van het lichaam en de gedachten en overtuigingen die ermee verbonden zijn.
Wat doe ik als therapeut en kinesioloog?
In mijn begeleiding kijk ik naar de persoon als geheel.
We onderzoeken wat de angst oproept, hoe het lichaam daarop reageert en welke patronen de angst mogelijk in stand houden.
Wanneer daar aanleiding toe is, besteed ik ook aandacht aan psychologisch reversal. Het doel daarvan is om eventuele innerlijke tegenstrijdigheid of blokkades rondom verandering te herkennen en te behandelen.
Daarna kunnen we gericht werken met de angst of fobie zelf.
De exacte aanpak verschilt per persoon. Geen angst is hetzelfde en ook geen persoon reageert hetzelfde op een behandeling.
Van angst naar vrijheid
Een angst hoeft niet te bepalen waar je wel of niet naartoe gaat, wat je doet of welke keuzes je maakt.
Misschien vermijd je al jaren een bepaalde situatie.
Misschien weet je rationeel dat je angst niet logisch is, maar reageert je lichaam toch iedere keer hetzelfde.
Of misschien heb je al verschillende dingen geprobeerd en vraag je je af waarom het maar niet lukt om de angst los te laten.
Dan kan het interessant zijn om verder te kijken dan alleen de angst zelf.
Wat houdt de angst in stand?
Is er sprake van een onbewuste blokkade?
En wat gebeurt er wanneer je niet alleen de klacht, maar ook de onderliggende reactie van lichaam en psyche aandacht geeft?
Dat zijn vragen waar we samen naar kunnen kijken.
Wil je je angst of fobie aanpakken?
Heb je last van een angst of fobie die je dagelijks leven beperkt? Dan kun je contact met mij opnemen om te bespreken wat er speelt en of mijn begeleiding bij jou past.
Lieve groet, Roosje
Let op: deze informatie is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen medische of psychologische diagnose of behandeling. Bij ernstige angstklachten, trauma, verslaving of andere psychische problemen is het belangrijk om passende professionele hulp te zoeken.
